Beleidsnota BredeNHof Stichting
De wooncultuur en de bijzondere, grootschalige industriële bedrijvigheid van de Zaanstreek hebben in het verleden een sterk eigen karakter gehad. In de huidige tijd drukt de uiterlijke kant van de woon- en werkcultuur nog steeds een stempel op de streek, wellicht steeds meer. Ten aanzien van dat laatste kan worden verwezen naar de ontwikkeling (Verzaansing) op de Gedempte Gracht te Zaandam en op het succes van de Zaanse Schans in het internationale toerisme.
In de streek is in de naoorlogse tijd van vrede en welvaart een grote slag toegebracht aan het oude Zaanse woonhuisbestand met zijn zo kenmerkende vormen. Ook is het zo omvangrijke molen- en pakhuizenbestand aan het eind van de 19e en begin van de 20e eeuw eeuw bijna geheel weggevaagd. Een beperkt aantal erfgoedrestanten is gelukkig gespaard gebleven en krijgt langzamerhand ook meer maatschappelijke en politieke aandacht. Ook kan worden gesteld dat het behoud van erfgoed in de Zaanstreek de laatste decennia een steeds groter draagvlak van de Zaanse bevolking kent. Vrijwilligers in vrijwilligersorganisaties spelen bij onderzoek/documentatie, initiëring en uitvoering van erfgoedprojecten voor Zaans erfgoed een belangrijke rol.
Onze stichting wil in het licht van het bovenstaande steun bieden aan Zaanse vrijwilligersorganisaties die op dit terrein concrete projecten willen realiseren. De ondersteuning kan naast directe financiële steun zich uitstrekken tot advisering bij de (zakelijke) aanpak van een project, waaronder ook verwijzingen naar andere steunverleners.
De Zaanstreek kent een sterke traditie op het gebied van streekgerichte geschiedschrijving. Er is sprake van een niet-aflatende stroom van publicaties over de vroege en recente geschiedenis. De Zaanstreek kent ook vele vrijwilligersorganisaties die de bevordering van de lokale of regionale geschiedschrijving ten doel hebben. Zo heeft elk Zaans dorp nu zijn eigen lokale historische vereniging. Hun periodieken bieden duizenden lezers zicht op het vroegere leven in de Zaanstreek. Daarnaast zijn er auteurs die op professionele wijze belangstellenden voor de Zaanse geschiedenis nieuwe inzichten geven in de vroegere of veelal ook recente Zaanse geschiedenis. Onze stichting is een sterk pleitbezorger van deze ontwikkeling. In dit verband organiseert onze stichting elke twee jaar de Zaanse Geschiedenismarkt en reikt zij een Prijs uit voor het beste boek over de Zaanse geschiedenis (de Bredenhofprijs). Voor jongeren wordt eveneens een tweejaarlijkse prijs uitgereikt en wel voor het beste werkstuk, in welke vorm dan ook, over de Zaanse geschiedenis (de Bredenhof Jongeren Prijs).
Onze stichting wil ondersteuning aan nieuwe initiatieven bieden, in het bijzonder aan initiatieven die een vernieuwend licht bieden op belangrijke historische Zaanse ontwikkelingen en gebeurtenissen. Die steun kan, naast directe financiële steun, zich uitstrekken tot advisering bij de (zakelijke) aanpak van een project, waaronder ook verwijzingen naar andere steunverleners.
De Zaangemeenten Zaanstad, Wormerland en Oostzaan tellen bij elkaar zo’n 175.000 inwoners. Het overgrote deel van het grondgebied (meer dan 2/3e) bestaat uit groen en water. Feitelijk zijn deze Zaanse gemeenten als poldergemeenten te beschouwen. Het maatschappelijke belang van het typische Zaanse landschap is groot. Daarentegen wordt het Zaanse landschap nog niet voldoende hoog gewaardeerd. Het landschap is onbebouwde grond, zo wordt nog sterk gedacht. Vijf oorspronkelijke Zaanse veenweidegebieden: de Polder Westzaan, het Oostzanerveld, het Wormer- en Jisperveld, de Krommenieër Woudpolder en de Kalverpolder vormen samen met droogmakerijen Enge Wormer en Wijdewormer een uniek en eeuwenoud cultuurlandschap. Zij bezitten ieder voor zich specifieke, voor een deel internationaal erkende waardevolle (Natura 2000) natuurwaarden. De gezamenlijke velden zijn als ‘Zaanse parels aan een snoer’ te kenschetsen, die (mede) bepalend zijn voor de identiteit van de Zaanstreek.
De landschappelijke, cultuurhistorische en natuurwetenschappelijke waarden in deze gebieden staan helaas aan meerdere bedreigingen bloot. Dit betreft zowel achterstallig onderhoud door geen of onvoldoende beheer, verstedelijkingsdruk, klimaatverandering, intensivering van de landbouw als ook (nog steeds) milieuverontreiniging (lucht, water en geluid). Een sterke participatie van vrijwilligers in het beheer en behoud van deze gebieden, als aanvulling op het professionele beheer door boeren en natuurbeheerorganisaties is inmiddels een onmisbare factor en daarmee essentieel in de hier gewenste maatschappelijke verankering. In dit verband heeft onze stichting een tweejaarlijkse Prijs voor een vrijwilliger ingesteld die zich de afgelopen jaren in hoge mate heeft ingezet voor de Zaanse natuur en het landschap. De door onze stichting ingestelde Prijs heeft de naam van Zaanse Natuur en Landschapsprijs gekregen.
Onze stichting wil vooral steun bieden aan Zaanse vrijwilligersorganisaties die op dit terrein concrete projecten willen realiseren. Die steun kan, naast directe financiële steun, zich uitstrekken tot advisering bij de (zakelijke) aanpak van een project, waaronder ook verwijzingen naar andere steunverleners.
